Zandbijen

Zandbijen

De Zandbijen (Andrena) vormen met ongeveer 110 soorten het grootste genus onder de wilde bijen in ons land. Een groot deel hiervan vliegt in het voorjaar, maar er zijn ook enkele typische zomersoorten. Ook qua uiterlijk is er erg veel diversiteit en hebben we soorten die amper 4 mm lang zijn terwijl anderen tot wel 16 mm lang zijn. Ze verzamelen stuifmeel tussen de haartjes op hun poten (scopa) of achteraan op hun borststuk. Met die sterk behaarde poten graven ze ook hun nestgangen uit die bij sommige soorten tot wel een meter diep kunnen gaan. Tot slot hebben Zandbijen een zeer zwakke angel en kunnen daarmee niet door onze huid steken, moesten ze dit al willen doen want ze zijn helemaal niet agressief.

*NIEUW 2026* Opleiding Zandbijen: 66 soorten

In onze nieuwe opleiding Zandbijen van 2026 gaan we verder dan de opleiding uit 2018 waarin we de 30 meest algemene soorten zandbijen van België en Nederland bespraken. Dit keer bespreken we niet minder dan 66 soorten zandbijen! Enkel de dwergzandbijen komen niet aan bod, maar hierover kan je extra info vinden in een aparte opleiding (zie lager op deze pagina).


We bespreken zoals gewoonlijk de kenmerken van vrouwtjes en mannetjes waarmee deze soorten met relatieve zekerheid te determineren zijn vanaf foto of in het veld. De opleiding werd opgedeeld in verschillende stukken. De presentaties (PDF) zijn hieronder te vinden:


De opnames van de opleiding zullen ten laatste enkele weken na de opleiding (10-24 februari 2026) online gezet worden.

Opleiding Dwergzandbijen & Zandbijen België

In deze opleiding Dwergzandbijen & Zandbijen van België stelt Thomas Wood een overzicht voor met betreffing tot de herziening van de Belgische Zandbijen. Er is hierbij vooral aandacht voor cryptische en gecontesteerde soorten, en of deze al dan niet bij de Belgische Andrena fauna behoren. Daarnaast worden ook de Dwergzandbijen (Micrandrena) in detail besproken. Dit is een erg moeilijke groep om te determineren maar met deze nieuwe inzichten lukt dat hopelijk een stuk gemakkelijker. De determinatiesleutel waarover gesproken wordt zal later gepubliceerd worden. De opname van de opleiding is hieronder wel alvast te vinden.

Opleiding Zandbijen: 30 meest algemene soorten

Let op: In 2026 staken we een nieuwe, uitgebreidere opleiding Zandbijen in elkaar waar niet minder dan 66 soorten besproken worden. Deze kan je hogerop deze pagina vinden en is aan te raden in vergelijking met deze beperktere, ondertussen gedateerde, opleiding uit 2018.


In de opleiding Zandbijen uit 2018 bekijken we de 30 meest algemene soorten Zandbijen uit België en Nederland. We bespreken de kenmerken van vrouwtjes en mannetjes waarmee deze soorten met relatieve zekerheid te determineren zijn vanaf foto of in het veld. De presentatie (PDF) is hier te vinden: bit.ly/AculeaZandbijenSlides


De opnames van de opleiding zijn hieronder te vinden en zijn onderverdeeld in 4 delen: Introductie (deel 1) en Soortbespreking (deel 2-4).